Jak w autokomisach unikać oszustw i nieuczciwych praktyk?

Zakup samochodu używanego to dla wielu ekscytująca perspektywa – wolność podróży, nowe możliwości i spełnienie marzeń o własnych czterech kółkach. Niestety, rynek autokomisów, choć pełen atrakcyjnych ofert, może być również pułapką dla nieuważnych kupujących. Aby uniknąć rozczarowań i kosztownych pomyłek, kluczowe jest świadome podejście i znajomość najczęstszych oszustw. Przygotuj się, zanim podejmiesz decyzję, a Twoje nowe auto będzie źródłem radości, a nie problemów.

Grunt to przygotowanie: Badanie rynku i historii

Zanim w ogóle zaczniesz oglądać samochody, poświęć czas na dokładne rozeznanie. Określ swoje potrzeby, budżet i modele, które Cię interesują. Sprawdź średnie ceny rynkowe dla wybranych roczników i wersji wyposażenia. Zbyt atrakcyjna cena powinna zawsze wzbudzić Twoje podejrzenia. Pamiętaj, że okazje zdarzają się rzadko, a "super okazje" często mają drugie dno.

Weryfikacja numeru VIN i przebiegu

Numer VIN (numer nadwozia) to dowód osobisty każdego pojazdu. Przed wizytą w komisie poproś sprzedawcę o VIN i samodzielnie sprawdź historię pojazdu. W Polsce możesz to zrobić bezpłatnie na stronie historia.pojazdu.gov.pl. Uzyskasz tam informacje o:

• Datach przeglądów technicznych
• Zarejestrowanym przebiegu (często z datami)
• Liczbie właścicieli
• Ewentualnych szkodach (o ile zostały zgłoszone do ubezpieczyciela)
• Ważności ubezpieczenia OC i przeglądu

Zwróć szczególną uwagę na niespójności w przebiegu lub brak danych. To sygnał ostrzegawczy!

Analiza dokumentacji serwisowej

Poproś o książkę serwisową pojazdu. Sprawdź, czy wpisy są regularne i czy zgadzają się z deklarowanym przebiegiem. Poszukaj pieczątek autoryzowanych serwisów i w razie wątpliwości skontaktuj się z nimi, aby zweryfikować historię napraw. Brak książki serwisowej lub jej niekompletność nie zawsze oznacza oszustwo, ale z pewnością zwiększa ryzyko.

Inspekcja pojazdu: Oczy i uszy eksperta

Nigdy nie kupuj kota w worku. Nawet jeśli nie jesteś mechanikiem, możesz samodzielnie wykonać wstępne oględziny. Najlepiej jednak zabrać ze sobą zaufanego fachowca lub umówić się na wizytę w warsztacie.

Jazda próbna: Poczuj samochód

Zawsze wykonaj długą i zróżnicowaną jazdę próbną. Przejedź się po mieście, na drodze szybkiego ruchu, sprawdź hamulce, skręty, działanie skrzyni biegów (manualnej i automatycznej). Posłuchaj, czy nie ma niepokojących stuków, szumów czy zgrzytów. Sprawdź działanie klimatyzacji, radia, elektrycznych szyb i wszystkich przycisków. Pamiętaj, że podczas jazdy próbnej auto powinno być zimne – wiele usterek łatwiej wykryć, gdy silnik nie osiągnął jeszcze temperatury roboczej.

Profesjonalny przegląd techniczny

To absolutna podstawa. Zawsze nalegaj na możliwość sprawdzenia pojazdu na stacji diagnostycznej lub w zaufanym warsztacie. Dobry autokomis nie powinien mieć z tym problemu. W trakcie przeglądu mechanik oceni stan zawieszenia, układu hamulcowego, silnika, skrzyni biegów, a także sprawdzi karoserię pod kątem śladów napraw powypadkowych (np. miernikiem lakieru). Inwestycja kilkuset złotych w przegląd może uchronić Cię przed wydatkami rzędu kilku, a nawet kilkunastu tysięcy złotych!

Dokumenty: Diabeł tkwi w szczegółach umowy

To jeden z najbardziej krytycznych etapów zakupu. Nie spiesz się i dokładnie przeczytaj każdy dokument.

Umowa kupna-sprzedaży: Czytaj uważnie!

Upewnij się, że wszystkie dane sprzedawcy i kupującego są poprawne. Sprawdź, czy numer VIN w umowie zgadza się z tym w dowodzie rejestracyjnym i na pojeździe. Kluczowe są zapisy dotyczące stanu technicznego pojazdu. Unikaj sformułowań typu "kupujący zapoznał się ze stanem technicznym i nie wnosi zastrzeżeń", jeśli nie miałeś możliwości dokładnej weryfikacji. Szczególnie ostrożnie podchodź do umów, w których auto jest sprzedawane "na części" lub "jako uszkodzone", mimo że wygląda na sprawne. Taki zapis może pozbawić Cię praw z tytułu rękojmi.

Faktura VAT marża czy pełny VAT?

Zrozumienie różnicy jest ważne dla Twoich praw.

• Faktura VAT marża: Najczęściej stosowana przez komisy. VAT naliczany jest od marży komisu, a nie od pełnej wartości pojazdu. W przypadku tej faktury, to komis jest sprzedawcą i odpowiada za rękojmię.
• Faktura VAT 23%: Oznacza, że kupujesz auto z pełnym VAT-em, zazwyczaj od firmy, która odliczyła VAT przy zakupie.
• Umowa kupna-sprzedaży od osoby fizycznej: Czasem komis działa jako pośrednik, a Ty podpisujesz umowę bezpośrednio z poprzednim właścicielem. W takim przypadku to poprzedni właściciel (osoba fizyczna) jest odpowiedzialny za rękojmię, co może utrudnić dochodzenie roszczeń. Zawsze upewnij się, kto jest rzeczywistym sprzedawcą i z kim zawierasz umowę.

Sygnały ostrzegawcze: Czerwone lampki, których nie wolno ignorować

Oto lista sygnałów, które powinny wzbudzić Twoją czujność:

• Zbyt niska cena: Jak wspomniano, to najczęstszy znak, że coś jest nie tak.
• Brak możliwości sprawdzenia auta: Sprzedawca odmawia jazdy próbnej, wizyty w warsztacie lub na stacji diagnostycznej.
• Pośpiech i presja: Sprzedawca nalega na szybką decyzję, argumentując, że "jest wielu chętnych".
• Brak dokumentacji: Brak książki serwisowej, dowodu rejestracyjnego (oryginału), polisy OC.
• Niespójności w dokumentach: Różnice w numerach VIN, danych właściciela, dacie pierwszej rejestracji.
• Niejasne odpowiedzi: Sprzedawca unika konkretnych odpowiedzi na pytania dotyczące historii pojazdu.
• Dziwne plamy, zapachy: Ślady płynów eksploatacyjnych pod autem, zapach stęchlizny, spalenizny.
• Niezgodny stan zużycia: Np. auto z niskim przebiegiem, ale bardzo zużytą kierownicą, pedałami czy fotelem kierowcy.

Negocjacje i płatność: Zawsze z głową

Nie bój się negocjować ceny. Zawsze jest przestrzeń na upust, zwłaszcza jeśli znajdziesz drobne mankamenty. Co do płatności, preferuj przelew bankowy. Płatność gotówką, zwłaszcza dużych kwot, jest mniej bezpieczna i trudniejsza do udowodnienia w razie problemów. Zawsze żądaj dowodu zapłaty.

Co po zakupie? Twoje prawa

Pamiętaj, że jako kupujący masz prawa. W Polsce obowiązuje rękojmia za wady fizyczne i prawne rzeczy sprzedanej. Oznacza to, że jeśli auto ma ukryte wady, o których sprzedawca Cię nie poinformował, możesz dochodzić swoich praw przez 2 lata od daty zakupu (z pewnymi ograniczeniami dla przedsiębiorców). Nieuczciwe praktyki, takie jak zaniżanie przebiegu czy ukrywanie poważnych uszkodzeń, są podstawą do dochodzenia roszczeń, a nawet unieważnienia umowy. Warto być świadomym swoich praw i w razie potrzeby skonsultować się z prawnikiem.

Więcej na stronie: https://autokomis.pl